80-lecie Zaślubiny Polski z Morzem
![]() |
11 luty 1920 - Zaślubiny z Morzem Generał Haller i pierwszy wojewoda pomorski Łaszewski w otoczeniu oficerów i rybaków. |
|
11 lutego 1920 roku Leon Torliński zachęcony fascynacją gości pięknem krajobrazu widzianego z pokładu "Gwiazdy Morza" zaproponował Hallerowi kupno ziemi. Generał nie od razu skorzystał z propozycji. Pierwszy ziemię od Torlińskiego kupił Bagiński - jeden z oficerów, który zapisał je w akcie notarialnym pod nazwą Hallerowo. Potem odsprzedał część Błękitnemu Generałowi i innym oficerom sztabu. W ten sposób powstała osada letniskowa Hallerowo, po której do dziś pozostał między innymi kilkakrotnie przebudowany pensjonat "Warszawianka" (dziś siedziba Służby Granicznej), Hallerówka i domek Dworzańskiego - adiutanta generała. Stało się Hallerowo ulubionym miejscem wypoczynku oficerów i ich przyjaciół. Na terenie dzisiejszego Ośrodka Przygotowań Olimpijskich Cetniewo znajdowała się jednostka szkoleniowa żołnierzy. W 1926 roku założono społeczne Towarzystwo Przyjaciół Hallerowa, z inicjatywy którego wybudowano kaplicę stanowiącą obecnie prezbiterium kościoła , które przyczyniło się do budowy stacji kolejowej Wielka Wieś - Hallerowo.
Po II wojnie światowej generał Haller stał się człowiekiem "urzędowo wymazywanym" z ludzkiej pamięci. Jego dom wraz z budynkiem adiutanta Dworzańskiego został przeznaczony do kwaterunku i niszczał. W "Warszawiance" - pensjonacie Bagińskich zorganizowano strażnicę Wojsk Obrony Pogranicza. Hallerowo zniknęło. Kto przywrócił pamięć o Błękitnym Generale we Władysławowie ? Domki Hallera i Dworzańskiego przeznaczono na siedzibę Nadmorskiego Parku Krajobrazowego. Były dyrektor parku pan Tadeusz Rewoliński po wyremontowaniu domków przyczepił na jednym z nich napis "Hallerówka" zgromadził pamiątki po generale i zorganizował izbę pamięci. W roku 1991 z inicjatywy Komitetu Obywatelskiego "Solidarność" reaktywowano Towarzystwo Przyjaciół Hallerowa ( założone przez Hallerczyków w 1926 roku). W tym samym roku Uchwałą Rady Miejskiej we Władysławowie powołano zespół ds. sprowadzenia prochów gen. J. Hallera. Niestety działanie te nie przyniosły oczekiwanych skutków. Prochy Hallera spoczęły w Krakowie. Mieszkańcy Władysławowa musieli zadowolić się przemianowaniem ulicy 22-Lipca na ulicę gen. Hallera. W 1993 roku TPH powołało Społeczny Komitet Budowy Pomnika Gen. Józefa Hallera, który gromadził fundusze ze składek społeczeństwa, organizacji (w tym także polonijnych) z całego świata. Pomnik został odsłonięty w sierpniu 1995 roku . Jego autorem jest artysta -rzeźbiarz Stanisław Szwechowicz. W osiemdziesiątą rocznicę zaślubin Polski z morzem z inicjatywy T.P.H. i władz Miasta Władysławowa powstanie w Hallerówce udostępnionej miastu przez Nadmorski Park Krajobrazowy Muzeum gen. J.Hallera i Błękitnej Armii. Doczeka się wiec Władysławowo własnego muzeum, które będzie o tyle ciekawsze, że obok ekspozycji poświęconych generałowi w Błękitnym Domku kpt. Dworzańskiego podziwiać będzie można wystawy przyrodnicze Nadmorskiego Parku Krajobrazowego.
|